Poczucie własnej wartości to nic innego jak pozytywna opinia o sobie samej/ samym. Za sprawą zdrowego poczucia własnej wartości czujemy się ze sobą dobrze i lubimy swoje życie. Co jednak, jeśli nasza samoocena nie znajduje się na oczekiwanym poziomie, a my odczuwamy tego negatywne skutki? Jak skutecznie zbudować stabilne poczucie własnej wartości?
Osoby z niską samooceną mogą doświadczać wielu niekorzystnych objawów, na przykład takich jak:
- Nieuzasadniona, nadmiarowa samokrytyka – polega na koncentrowaniu się na swoich błędach, rozpamiętywaniu niepowodzeń i negatywnych doświadczeń;
- Trudności w relacjach – spowodowane są one obawami przed odrzuceniem, mogą objawiać się przesadnie uległą postawą wobec ludzi;
- Niska decyzyjność – sprawia, że z obawy przed krytyką, konsekwencjami złego wyboru, osoba z niską samooceną doznaje trudności w podejmowaniu różnych decyzji;
- Unikanie wyzwań – strach przed porażką skutecznie zniechęca do nowych aktywności, podróży, zmiany pracy itp.;
- Poczucie chaosu w życiu, braku kontroli – osobie z niską samooceną towarzyszy przekonanie, że nie ma wpływu na swoje życie.
Co wpływa na poziom naszej samooceny?
- Po pierwsze – doświadczenie życiowe
- Po drugie – cechy osobowości
Na poziom samooceny wpływają cechy osobowości, w szczególności mowa tu o: neurotyzmie, ekstrawersji i sumienności.
Osoba ekstrawertyczna, czyli otwarta, towarzyska, czerpiąca energię z kontaktów społecznych buduje swoją wyższą samoocenę. Podobnie osoba o niskim neurotyzmie, która wykazuje się spokojem i nie poddaje się często stresowi. Na wyższą samoocenę dobrze wpływa również wysoka sumienność – osoba zorganizowana i odpowiedzialna, wywiązująca się z obowiązków, cechuje się lepszym poczuciem własnej wartości.
- Po trzecie – geny
Wiele badań wskazuje, że duża część poziomu samooceny wynika z dziedziczenia genetycznego, czyli z tego, kim jesteśmy (i jacy się urodziliśmy).
Dlaczego warto pracować nad samooceną?
Zdrowa samoocena i niezaniżone poczucie własnej wartości to same korzyści:
- Poprawa relacji z innymi ludźmi – wysoki poziom samooceny pomaga w budowaniu lepszych i bardziej satysfakcjonujących relacji;
- Zwiększenie poczucia spełnienia – gdy czujemy się dobrze ze sobą, jesteśmy bardziej zadowoleni z życia, swoich osiągnięć, mamy wysoką motywację do działania;
- Lepsze zdrowie psychiczne – niski poziom samooceny może prowadzić do stanów lękowych, a nawet depresji, z kolei wysoka samoocena skutecznie chroni przed zaburzeniami zdrowia psychicznego;
- Wyższa decyzyjność – osoby z wysokim poziomem samooceny często lepiej radzą sobie z podejmowaniem decyzji, ponieważ są bardziej świadome swoich wartości i celów życiowych. To może prowadzić do lepszych decyzji w życiu, zarówno prywatnym, jak i zawodowym.
Sposoby na zdrowe poczucie własnej wartości i podniesienie samooceny
Oto kilka prostych sposobów, które pozwolą zwiększyć poczucie własnej wartości – wprowadź je w swoim życiu już od dzisiaj:
- Przestań się obwiniać, wybacz sobie, jeśli coś się nie udało i nie zależało od Ciebie;
- Przestań porównywać się z innymi – nie ma to najmniejszego sensu, poczucie zadowolenia przyniesie Ci jedynie konkurowanie z samą/ samym sobą. Znajdź sobie mierzalne cele i wyznaczaj sobie kolejne, nawet niewielkie kroki do ich osiągnięcia;
- Zacznij ćwiczyć, znajdź rodzaj aktywności, który będzie sprawiać Ci przyjemność – badania potwierdzają, że wysiłek fizyczny wpływa pozytywnie na nasze samopoczucie;
- Zacznij koncentrować się na pozytywnych zmianach, które możesz wprowadzić w swoim życiu, niezależnie od decyzji innych;
- Nie bądź perfekcjonistką/ perfekcjonistą – zaakceptuj zarówno swoje osiągnięcia, jak i błędy. Nikt nie jest doskonały, a dążenie do perfekcji prowadzi jedynie do rozczarowania. Negatywne doświadczenia potraktuj jako lekcje, z których wyciągnęłaś/ wyciągnąłeś wnioski;
- Zacznij robić coś, co cię cieszy – każdego dnia!
- Skorzystaj z pomocy psychologa, aby odkryć swój potencjał i wzmocnić poczucie własnej wartości. Skutecznie przeprowadzona terapia może być doskonałą metodą na zwiększenie poczucia własnej wartości.
Zachęcamy, byś od razu wypróbowała/ wypróbował choć niektóre sposoby na podwyższenie swojej samooceny, a szybko zauważysz pozytywne zmiany w swoim myśleniu i życiu. Nigdy nie jest zbyt późno, aby nauczyć się doceniać siebie, lubić siebie i żyć szczęśliwie!

